en تبیین الگوی مدیریت بهای تمام شده پول در صنعت بانکداری ایران با استفاده از رویکرد داده بنیاد اقتصاد پولی Monetary Economics پژوهشی اصیل - نظری Original Research - Theoric فقدان یک مدل جامع و بومی برای مدیریت مؤثر بهای تمام ‌شده پول در نظام بانکی کشور، با توجه به پیچیدگی‌های فرهنگی، اقتصادی و ساختاری موجود در صنعت بانکداری، یک چالش اساسی محسوب می‌شود. بنابراین، هدف پژوهش حاضر تبیین الگوی مدیریت بهای تمام‌ شده پول در صنعت بانکداری ایران با بهره‌گیری از رویکرد داده‌ بنیاد است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی بوده و با رویکرد کیفی و مبتنی بر نظریه‌پردازی داده بنیاد انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل اساتید خبره حوزه‌های مالی، حسابداری و مدیریت و نیز مدیران ارشد بانکی از جمله رؤسای بانک‌ها و اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های معتبر کشور است که در بازه زمانی سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ انتخاب شده‌اند. نمونه‌گیری به صورت هدفمند و به روش گلوله‌برفی تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافته است. داده‌ها از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و انجام ۱۱ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با خبرگان بانکی و دانشگاهی که دارای تخصص و تجربه حرفه‌ای کافی بودند، گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از فرایند کدگذاری سه‌مرحله‌ای اشتراوس و کوربین و نرم‌افزار مکس‌کیودا انجام پذیرفت که منجر به استخراج ۹۵ مفهوم پایه و دسته‌بندی آن‌ها در چهار مقوله اصلی شامل عوامل فرهنگی&ndash;اجتماعی&ndash;سیاسی، عوامل فنی&ndash;ساختاری، عوامل محیطی و محاطی، عوامل و بهبود شاخص‌های اقتصادی شد. یافته‌ها نشان می‌دهد مدیریت جامع بهای تمام‌ شده پول مستلزم توجه هم‌زمان به مؤلفه‌های فناورانه، ساختاری، تعاملی و سیاست‌گذاری است. مدل مفهومی تحقیق با تبیین روابط مؤثر بر تجهیز منابع پولی و کنترل هزینه‌ها در صنعت بانکداری ایران، راهکارهای عملی برای افزایش بهره‌وری، ارتقای حکمرانی اقتصادی و توسعه خدمات بانکی ارائه می‌دهد. همچنین عواملی چون نرخ بهره بین‌بانکی، ریسک‌های اقتصادی، هزینه‌های عملیاتی، تورم و نرخ ارز نقش تعیین‌کننده داشته و در نهایت، مدل نهایی با بهره‌گیری از تجربیات خبرگان، مسیر کاهش هزینه‌ها و ارتقای کارایی نظام بانکی را ترسیم می‌کند. <span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-weight:normal">The absence of a comprehensive and localized model for the effective management of the cost of money in the country&rsquo;s banking system, considering the cultural, economic, and structural complexities inherent in the banking industry, constitutes a fundamental challenge. Therefore, the present study aims to articulate a model for managing the cost of money in Iran&rsquo;s banking industry through a grounded theory approach. This research is applied in purpose and conducted with a qualitative methodology based on grounded theory. The statistical population consists of distinguished professors in the fields of finance, accounting, and management, as well as senior banking executives including bank presidents and faculty members of reputable universities in the country, selected during the years 2023 and 2024. Sampling was carried out purposefully and through the snowball method until theoretical saturation was achieved. Data were collected through library studies and 11 semi-structured interviews with banking and academic experts possessing sufficient expertise and professional experience. The data were analyzed using Strauss and Corbin&rsquo;s three-stage coding process with MAXQDA software, which resulted in the extraction of 95 basic concepts categorized into four main themes: socio-cultural-political factors, technical-structural factors, environmental and contextual factors, and factors related to the improvement of economic indicators. The findings indicate that comprehensive management of the cost of money requires simultaneous consideration of technological, structural, interactive, and policy-making components. The proposed conceptual model, by clarifying the relationships influencing resource mobilization and cost control in Iran&rsquo;s banking industry, provides practical strategies for enhancing efficiency, strengthening economic governance, and developing banking services. Furthermore, factors such as interbank interest rates, economic risks, operational costs, inflation, and exchange rates were identified as decisive variables. Ultimately, the finalized model, informed by expert insights, delineates a pathway for reducing costs and improving the efficiency of the banking system.</span></span> بهای تمام شده پول, تجهیز منابع پولی, زمینه بنیان, مدیریت جامع هزینه, عوامل اقتصادی و مدیریتی. The Cost of Money, The Provision of Monetary Resources, The Foundational Framework, Comprehensive Cost Management, Economic and Managerial Factors. 363 389 http://jme.mbri.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-710-1&slc_lang=en&sid=1 Mohammadreza Abbasi Astamal محمدرضا عباسی استمال mr.abbasi58@iau.ac.ir 10031947532846007140 10031947532846007140 Yes Assistant Professor, Department of Accounting, Va.C., Islamic Azad University, Varzaghan, Iran. استادیار، گروه حسابداری، واحد ورزقان، دانشگاه آزاد اسلامی، ورزقان، ایران. Sajjad Akbari Kavar سجاد اکبری کوار sajjadakbarigavar@gmail.com 10031947532846007141 10031947532846007141 No MSc., Department of Accounting, Seraj Institute of Higher Education, Tabriz, Iran. کارشناسی ارشد، گروه حسابداری، موسسه آموزش عالی سراج، تبریز، ایران. Amir Ata Alizadeh امیرعطا علی زاده amirata622@gmail.com 10031947532846007142 10031947532846007142 No MSc., Department of Accounting, Seraj Institute of Higher Education, Tabriz, Iran. کارشناسی ارشد، گروه حسابداری، موسسه آموزش عالی سراج، تبریز، ایران.