en شناسایی و تحلیل نظام‌مند عوامل مؤثر بر پذیرش، توسعه و پیاده‌سازی ریال دیجیتال در ایران اقتصاد Economics پژوهشی اصیل - نظری Original Research - Theoric ارزهای دیجیتال بانک مرکزی (CBDC)، به‌عنوان ابزارهای نوظهور در نظام‌های پولی بین‌المللی، پتانسیل بالایی در افزایش شفافیت مالی، کاهش هزینه‌های تراکنش، و ارتقای امنیت پولی دارند. با توجه به ضرورت‌های اقتصادی و سیاستی، پیاده‌سازی ریال دیجیتال در ایران نیازمند بررسی دقیق ابعاد فنی، اقتصادی، و نهادی آن است. این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل نظام‌مند عوامل کلیدی مؤثر بر پذیرش، توسعه، و پیاده‌سازی ریال دیجیتال در ایران طراحی و اجرا شده است. روش تحقیق از نوع ترکیبی <a>(</a>Mixed Methods)<span lang="FA" style="font-size:8.0pt">&nbsp;</span> است. در بخش کیفی، از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با متخصصان حوزهٔ مالی، فنّاوری و سیاست‌گذاری، داده‌ها با استفاده از تحلیل مضمون موردبررسی قرار گرفتند؛ سپس از روش مدل‌سازی ساختاری تفسیری (ISM) مدل نهایی به‌دست آمد. در بخش کمّی، با استفاده از نمونه‌گیری طبقه‌بندی‌شده، داده‌های پژوهش از طریق پرسشنامه‌های استاندارد جمع‌آوری و با بهره‌گیری از تکنیک مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) تحلیل شدند. یافته‌ها شامل 120 کد باز، 24 مضمون پایه، و 6 مضمون سازمان‌دهنده بوده است. نتایج تحقیق نشان داد که عواملی مانند اعتماد به حکمرانی مطلوب، زیرساخت‌های فنّاوری پیشرفته، ادراک از امنیت، کارآمدی سیستم و پذیرش اجتماعی، به‌عنوان عوامل محوری در موفقیت پذیرش و توسعهٔ ریال دیجیتال مطرح هستند. تقویت شفافیت نظارتی، چهارچوب‌های قانونی مؤثر، و سیاست‌گذاری کلان هماهنگ از الزامات حیاتی برای پیاده‌سازی موفق این پروژه است. <div> <div><div class="msocomtxt" id="_com_1" language="JavaScript" on<illegal tag>mouseout="msoCommentHide('_com_1')" on<illegal tag>mouseover="msoCommentShow('_anchor_1','_com_1')"></div></div> </div> <span style="unicode-bidi:embed">Central bank digital currencies (CBDC) as emerging tools in international monetary systems have a high potential to increase financial transparency, reduce transaction costs and promote monetary security. Considering the economic and political necessities, the implementation of the digital rial in Iran requires a detailed examination of its technical, economic and institutional dimensions. This research has been designed and implemented with the aim of systematically identifying and analyzing the key factors affecting the adoption, development and implementation of the digital rial in Iran, with an approach based on the principles of good governance. The research method is mixed methods. In the qualitative part, through semi-structured interviews with experts in the field of finance, technology and policy, the data were analyzed using thematic analysis. Then, the final model was obtained from the Interpretive Structural Modeling (ISM) method. In the quantitative part, using stratified sampling, the research data were collected through standard questionnaires and analyzed using the structural equation modeling (SEM) technique. The findings included 120 open codes, 24 basic themes, and 6 organizing themes. The results of the research showed that factors such as trust in good governance, advanced technology infrastructure, perception of security, system efficiency and social acceptance are important factors in the success of the adoption and development of the digital rial. Strengthening regulatory transparency, effective legal frameworks and coordinated macro-policy are critical requirements for the successful implementation of this project.</span><br> &nbsp; ریال دیجیتال, ارز دیجیتال, حکمرانی مطلوب, بانکداری دیجیتال Digital Rial, Digital Currency, Optimal Governance, Digital Banking 95 119 http://jme.mbri.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-718-1&slc_lang=en&sid=1 foad kouhzadi فواد کوهزادی foad.kouhzadi@gmail.com 10031947532846007038 10031947532846007038 Yes PhD in Business Administration, Marketing Management دکتری مدیریت بازرگانی گرایش مدیریت بازاریابی hassan rashidi حسن رشیدی foad.kouhza@gmail.com 10031947532846007039 10031947532846007039 No Management دکتری مدیریت mehrshad shojai مهرشاد شجاعی foad.kouh2@gmail.com 10031947532846007040 10031947532846007040 No مدیریت امورشعب غرب کشور بانک سپه مدیریت امورشعب غرب کشور بانک سپه mohammad mossen sader محمدمحسن صدر foad.kouhz@gmail.com 10031947532846007041 10031947532846007041 No Assistant Professor, Information Technology Department, Payam Noor University, Tehran; استادیار گروه فنّاوری اطلاعات،دانشگاه پیام نور، تهران