en تخمین منحنی لافر حق‌الضرب در ایران: چارچوب خوشهبندی فازی C-means اقتصاد Economics پژوهشی اصیل - نظری Original Research - Theoric <p dir="RTL">برای دولت دو منبع جهت افزایش درآمد وجود دارد. منبع اول مالیات<span dir="LTR">‌</span>های مستقیم و دیگری حق&shy;الضرب می&shy;باشد. منابع حقیقی که دولت از طریق انحصارش بر چاپ پول به‌دست می&shy;آورد، به‌عنوان حق&shy;الضرب شناخته&shy; می&shy;شود. هدف از این مقاله بررسی و برآورد منحنی لافر برای درآمدهای حق&shy;الضرب در اقتصاد ایران، با استفاده از داده&shy;های اخذ شده از سایت بانک مرکزی و در فاصله زمانی 1358-1390 می&shy;باشد. جهت نیل به این هدف، از خوشه&shy;بندی فازی <span dir="LTR">C-means</span> و رویکرد تاکاگی سوگنو که کاربرد گسترده&shy;ای در مدل‌سازی و سیستم فازی دارد، استفاده شده&shy;است. &nbsp;این روش محاسباتی در برخورد با مدل‌های غیر&shy;خطی در ابعاد بالا بسیار فوق&shy;العاده عمل می&shy;کند. یافته&shy;های تجربی پژوهش حاکی از وجود یک منحنی لافر استاندارد برای داده&shy;های ایران است، به‌عبارتی دیگر یک رابطه غیر&shy;خطی بین حق&shy;الضرب و نرخ تورم برای اقتصاد ایران در دوره زمانی مورد مطالعه وجود دارد.</p> <p dir="RTL"><strong>طبقه‌بندی </strong><strong><span dir="LTR">JEL</span></strong>: &nbsp;<em><span dir="LTR">E43; E52; E62</span></em></p> <p><em>There are two sources for governments to raise their revenues.</em> <em>The first is the direct taxation levied on output, and the second is seigniorage. Seigniorage is also known as printing new money and is defined as the value of real resources acquired by the government through its power of sovereignty on its monopoly of printing money. The purpose of this paper is to examine the Laffer curve for Seigniorage in the economy of Iran through data-set collected from the statistical books of the central bank of Iran related to the time period 1979-2010. For this purpose, we use a methodology that is based on the Fuzzy C-Means algorithm that is widely used in the context of pattern recognition, and the Takagi-Sugeno approach which is proper for modeling fuzzy systems. This methodology is exceptionally flexible and provides a computationally tractable method of dealing with non-linear models in high dimensions. </em><em>Our findings support a standard Laffer curve shape in Iran</em><em><span dir="RTL">.</span></em><em> In other words, it will be concluded through empirical results that there is a nonlinear relationship between seigniorage and inflation for the economy of Iran in the time period studied in this paper.</em><em> </em></p> <p><strong><em>JEL Classification:</em></strong><em> E43, E52, E62</em></p> حق­الضرب, رویکرد تاکاگی سوگنو, سیستم فازی, بوت­استرپ, ایران Seigniorage, Takagi-Sugeno approach, Fuzzy systems, Bootstrap, Iran 93 115 http://jme.mbri.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-40-1&slc_lang=en&sid=1 solmaz safari سولماز صفری safari.solmaz@yahoo.com 1003194753284600404 1003194753284600404 Yes Semnan University دانشگاه سمنان علیرضا عرفانی 1003194753284600405 1003194753284600405 No