en ارزیابی شاخص شرایط مالی در ایران اقتصاد کلان Macroeconomics پژوهشی اصیل - نظری Original Research - Theoric <p dir="RTL">شاخص شرایط مالی به توانایی دولت در انجام تعهدات و ارائه خدمات اشاره دارد. در این مطالعه از رویکرد براون (۱۹۹۳) که توسط هوناندل و همکارانش (۲۰۰۴)تکامل یافته، برای ارزیابی شرایط مالی دولت ایران در دوره زمانی1392 -1369 &nbsp;استفاده شده است. در محاسبه این شاخص چهار بعد اصلی درآمد، مخارج، تراز بودجه و بدهی بخش عمومی مورد بررسی قرار گرفته که دارای هفت زیربخش نسبت درآمدهای نفتی به کل درآمدهای دولت، نسبت درآمدهای غیرنفتی به <span dir="LTR">GDP</span>، نسبت مخارج کل به <span dir="LTR">GDP</span>، نسبت مخارج عمرانی به کل مخارج، نسبت تراز بودجه به <span dir="LTR">GDP</span>، نسبت تراز غیر&shy;نفتی بودجه به <span dir="LTR">GDP</span> غیر&shy;نفتی و نسبت بدهی بخش عمومی به <span dir="LTR">GDP</span> بوده است. ارزیابی رفتار کوتاه&shy;مدت نسبتهای مالی مذکور در چرخه&shy;های تجاری نشان می&shy;دهد این نسبت&shy;ها رفتار موافق چرخه&shy;ای داشته&shy;اند. نتایج بررسی شاخص شرایط مالی نشان می‌دهد این شاخص نوسانات زیادی داشته است، به طوری&shy;که در دولت هفتم و هشتم نوسانات بالایی داشته و در عین حال در دولت مذکور این شاخص میانگین بالاتری را به خود اختصاص داده است. به عبارتی شرایط مالی در این دوره مناسب&shy;تر از سایر دولت&shy;ها بوده است. بررسی همبستگی این شاخص با قیمت&shy;های نفت نیز نشان می&shy;دهد که قیمت نفت، متغیری پیشرو نسبت به شرایط مالی دولت&shy;ها بوده است. به&shy;طوری که ارزیابی سالیانه شاخص شرایط مالی نشان می&shy;دهد در سال&shy;های 2003، 2006 و 2008 دولت ایران از سلامت مالی برخوردار بوده است. اما در سالهای 2013- 2012 با وجود ادامه روند افزایشی قیمت نفت، شرایط فشار مالی&nbsp;را تجربه نموده که تحریم&shy;های بین‌المللی یک&shy;جانبه علیه ایران از مهمترین عوامل مؤثر بر ایجاد این شرایط بوده‌&shy;اند.</p> <p><strong><span dir="RTL">طبقه‌بندی JEL</span></strong>: H70, H61, H63, H20</p> <p><em>This paper presents a framework for assessing the fiscal condition index (FCI) and develops a concept to assess fiscal condition of governments and implements it into Iran government as an oil exporting country. The concept consists of four dimensions &shy;-revenue, expenditure, budget balance, and debt structure-and each dimension has its own indicators. There are seven indicators examined namely expenditure to GDP ratio, non-oil revenue to total revenue ratio, public debt to GDP ratio, non-oil balance to non-oil GDP ratio, oil revenue to total revenue ratio, capital expenditure to total expenditure ratio , and overall budget balance to GDP ratio. Assessing&nbsp;cycle of&nbsp;fiscal indicators shows&nbsp;that these indicators&nbsp;have been pro-cyclical individually. Then, fiscal policy not only doesn&rsquo;t&nbsp;have stabilizing role&nbsp;in macroeconomic conditions, but also increases the&nbsp;macroeconomic fluctuations. Likewise, the results indicate that Iran&rsquo;s fiscal condition index is very volatile and pro-cyclical. Also, assessing this index demonstrate that Iran&rsquo;s government has experienced fiscal health in 2003, 2006, and 2008. However, it has been in fiscal stress in 2012 and 2013. Iran&rsquo;s governments did not have fiscal policy discipline in the period 1990-2011. This is because the oil price is the leading indicator of fiscal condition index. In addition, sanction is one of the reasons that caused decrease of FCI in 2010-2012. </em></p> <p><strong><em>JEL Classifications</em></strong><em>: H70, H61, H63, H20</em></p> شاخص شرایط مالی, سیاست مالی, سلامت مالی fiscal condition index, fiscal policy, fiscal health 149 175 http://jme.mbri.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-93-1&slc_lang=en&sid=1 Zhale Zarei ژاله زارعی zhalezarei@gmail.com 10031947532846001944 10031947532846001944 Yes Monetary and Banking Research Institute, Central Bank of the Islamic Republic of Iran عضو هیئت علمی پژوهشکده پولی و بانکی