en نقش ترازنامه ناتراز نظام بانکی در خلق معمای نرخ سود، نرخ تورم و رشد نقدینگی اقتصاد Economics پژوهشی اصیل - نظری Original Research - Theoric <span style="font-family:xb kayhan;">تحلیل متغیرهای کلان اقتصاد ایران در شرایط کنونی نشان از ظهور معمایی دارد که جهت اتخاذ رویکرد صحیح در سیاست پولی و نظارتی بانک مرکزی، نیازمند تبیینی روشن و قانع‌کننده است. افزایش نرخ رشد نقدینگی، کاهش معنادار نرخ تورم و چسبندگی نرخ سود بانکی سه ضلع این معما را تشکیل می</span><span style="font-family:arial,sans-serif;">‌</span><span style="font-family:xb kayhan;">دهند که در آن از یک سو واگرایی میان نرخ سود اسمی و نرخ تورم و از سوی دیگر واگرایی میان نرخ رشد نقدینگی و نرخ تورم بروز یافته است. این مطالعه در پی طراحی مدل نوینی است که اقتصاد خرد بانک‌ها را به اقتصاد کلان پیوند زده و تبیینی روشن برای معمای مذکور فراهم نماید. اقتصاد خرد بانک‌ها در صورت‌های مالی منعکس می</span><span style="font-family:arial,sans-serif;">‌</span><span style="font-family:xb kayhan;">شود که معیارهای اندازه‌گیری و شناخت اقلام آن تابع اصول و استانداردهای حسابداری است. لذا مدل مورد نظر باید توانایی برقراری ارتباط بین مفاهیم و تکنیک</span><span style="font-family:arial,sans-serif;">‌</span><span style="font-family:xb kayhan;">های حسابداری با مفاهیم اقتصاد را داشته باشد و ارقام ترازنامه نظام بانکی را با مقادیر متغیرهای اقتصاد کلان مرتبط نماید. بر اساس نتایج این مطالعه، تبیین رفتار ترازنامه نظام بانکی ایران نشان می</span><span style="font-family:arial,sans-serif;">‌</span><span style="font-family:xb kayhan;">دهد که کیفیت دارایی</span><span style="font-family:arial,sans-serif;">‌</span><span style="font-family:xb kayhan;">های نظام بانکی بر کیفیت بدهی‌های آن و در نتیجه کیفیت نقدینگی موثر است. انباشت دارایی</span><span style="font-family:arial,sans-serif;">‌</span><span style="font-family:xb kayhan;">های موهوم و منجمد در سمت دارایی</span><span style="font-family:arial,sans-serif;">‌</span><span style="font-family:xb kayhan;">های ترازنامه نظام بانکی، جریان ناسالمی از خلق نقدینگی را شکل می</span><span style="font-family:arial,sans-serif;">‌</span><span style="font-family:xb kayhan;">دهد که در آن بخشی از نقدینگی متأثر از دارایی</span><span style="font-family:arial,sans-serif;">‌</span><span style="font-family:xb kayhan;">های موهوم نظام بانکی است که آن را نقدینگی بی‌پشتوانه می</span><span style="font-family:arial,sans-serif;">‌</span><span style="font-family:xb kayhan;">نامیم. چنین وضعیتی مبین این واقعیت است که ترازنامه نظام بانکی به مفهوم اقتصادی و مالی ناتراز است و توزان ظاهری آن در سایه بکارگیری روش‌های نادرست حسابداری حاصل شده است. در واقع کاهش کیفیت نقدینگی متأثر از کاهش کیفیت دارایی</span><span style="font-family:arial,sans-serif;">‌</span><span style="font-family:xb kayhan;">های نظام بانکی، موجب شده است به رغم رشدهای بالای نقدینگی، از یک سو شاهد کاهش نرخ تورم و مقاومت نرخ سود بانکی در برابر کاهش و از سوی دیگر آسیب تولیدکنندگان از تنگنای اعتباری باشیم که بروز رکود اقتصادی نیز پیامد طبیعی آن است. رابطه بلندمدت مقداری پول تعدیل یافته در چارچوب یک مدل تصحیح خطای برداری و بر اساس داده‌های فصلی (۱۳۹۵-۱۳۷۵) برآورد شده است و نتایج رابطه مستقیم کیفیت نقدینگی بر تورم را تأیید می‌نماید.</span><br> <span style="font-family:xb kayhan;">طبقه‌بندی </span><span dir="LTR">JEL</span><span style="font-family:xb kayhan;">:</span> <span dir="LTR" style="font-weight:normal;">E5</span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:xb kayhan;">، </span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;">M4</span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:xb kayhan;">، </span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;">C32</span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:xb kayhan;"></span></span> <p class="04" style="margin-right:14.15pt;tab-stops:290.6pt">The analysis of macroeconomic variables for current situation in Iran indicates a Conundrum. Solving this puzzle is vital for Central Bank of Iran in order to choose an appropriate approach for monetary policy and banking supervision. Increase in liquidity growth rate, significant decrease of inflation rate and interest rate rigidity are the three sides of this puzzle. This study designs an innovative model for connecting the microeconomy of banks with macroeconomy, indicating a solution for mentioned puzzle. Accumulation of fictitious and frozen assets in the assets side of banking system balance sheet makes an unsound flow of liquidity which is partly impacted by fictitious assets of banking system and it is called unsound Liquidity. This situation shows the reality that is financially and economically unbalanced balance sheet of banking system and if these balance sheets seem balanced, is just because deployment of false accounting methods. In fact, quality of liquidity is impacted by reduction of the quality of banking system assets and despite high liquidity growth, this lead to reduction of inflation rate and also caused banks to resist against the reduction of interest rate. The adjusted long run equation of quantity theory of money has estimated in a vector error correction model (1996-2016). The results confirm the direct effect of quality of liquidity on inflation.<br> <br> JEL Classification: C32, E5, M4<br> <br> &nbsp;</p> ناترازی ترازنامه, نقدینگی, نرخ سود, تورم و حسابداری Unbalanced Balance Sheet, Liquidity, Interest Rate, Inflation and Accounting 173 191 http://jme.mbri.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-178-4&slc_lang=en&sid=1 Ahmad Badri احمد بدری a.badri@mbri.ac.ir 10031947532846003425 10031947532846003425 No Shahid Beheshti University دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Hamid Zamanzadeh حمید زمان‌زاده h.zamanzadeh@mbri.ac.ir 10031947532846003426 10031947532846003426 Yes Monetary and Banking Research Institute, Central Bank of the Islamic Republic of Iran پژوهشکده پولی و بانکی، تهران، ایران