en بررسی اثر پیمان پولی و امکان استفاده از واحد پول مشترک منطقه‌ای در تجارت بر اساس مدل جاذبه تعمیم‌‌یافته اقتصاد Economics پژوهشی اصیل - گزارش موردی Original Research - Case Study در قرن حاضر انعقاد انواع پیمان‌های پولی و همچنین عضویت کشورها در سازمان‌های همکاری اقتصادی منطقه‌ای، با هدف ایجاد همگرایی اقتصادی و پولی به عنوان ابزارهای نوآورانه تسهیل و تسویه مبادلات تجاری و ارزی شناخته شده‌اند. در تحقیق حاضر اثر انعقاد و اجرای انواع پیمان‌های پولی بین کشورها و همچنین عضویت در سازمان‌های همکاری اقتصادی منطقه ای به‌عنوان ایجاد پتانسیل استفاده از پول مشترک منطقه‌ای در صادرات متقابل بین 51 کشور شامل ایران و 50 کشور عمده طرف تجاری ایران در بازه زمانی سال‌های 2000 تا 2016 با استفاده از مدل جاذبه تجاری تعمیم یافته و رگرسیون ساده داده های پانل با اثرات ثابت بررسی گردیده است. در این مدل صادرات کشورها به یکدیگر به‌عنوان متغیر وابسته، وزن اقتصادی (نسبت لگاریتمی تولید ناخالص داخلی سرانه کشورها به یکدیگر) و فاصله جغرافیایی بین کشورها، نرخ ارز مؤثر واقعی و درجه باز بودن اقتصاد به عنوان متغیرهای مستقل و توضیحی، و همچنین پیمان‌های پولی و عضویت کشورهای مورد بررسی در اتحادیه پایاپای آسیایی، سازمان همکاری‌های اقتصادی اکو و سازمان همکاری اسلامی به عنوان متغیرهای دامی در نظر گرفته شده‌اند. نتایج برآوردها نشان داد ضرایب همه متغیرهای مدل در سطح 5 درصد معنی دار بوده است. این بدان معناست که رابطه مثبت و معنی‌دار پیمان های پولی با حجم صادرات کشورها وجود دارد. این در حالیست که ضرایب متغیرهای موهومی عضویت در اتحادیه پایاپای آسیایی ، سازمان همکاری اقتصادی اکو و سازمان همکاری اسلامی معنی‌‌دار و منفی بودند که نمایانگر عدم وجود پتانسیل استفاده از واحد پول مشترک منطقه ای در بین 51 کشور مورد بررسی جهت تأثیرگذاری مثبت بر تجارت است. In the present study, the effect of concluding and executing monetary treaties as well as membership of regional economic cooperation organizations (as a potential for using regional currency) on mutual exports between Iran and its 50 major trading partners during the period of 2000 to 2016 is investigated. The Generalized Commercial Gravity Model and Ordinary Least Square (OLS) regression of panel data with fixed effects are used. Countries' exports to each other are considered as dependent variables, and economic weight (log ratio of countries' GDP based on the purchasing power parity to each other), geographic distance between countries, real effective exchange rate and the degree of openness of the economy are independent explanatory variables. In addition, monetary treaties and the membership of the countries in the Asian Clearing Union, in the Economic Cooperation Organization (ECO) and in the Organization of Islamic Cooperation (OIC) are considered as dummy variables. The results show a positive and significant relationship between monetary treaties and the volume of exports of countries to each other. Also, the coefficients of dummy variables are significant and negative, indicating the lack of potential for the use of regional common currency among 51 countries over the considered period. ارز, سوآپ ارزی, منطقه‌ی پولی بهینه (OCA), همگرائی اقتصادی و پولی, تسویه‌ی مبادلات, داده‌های پانل Currency, Swap Currency, Optimum Currency Area (OCA), Economic and Monetary Convergence, Exchange Settlements, Panel Data 145 173 http://jme.mbri.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-231-1&slc_lang=en&sid=1 Minoo Kiani-Rad مینو کیانی راد mkianirad96@gmail.com 10031947532846003439 10031947532846003439 Yes University of Tehran, Alborz Campus Reza Tehrani رضا تهرانی rtehrani@ut.ac.ir 10031947532846003440 10031947532846003440 No University of Tehran Akbar Komijani اکبر کمیجانی a.komijani@cbi.ir 10031947532846003441 10031947532846003441 No University of Tehran Mohammad Javad Iravani محمدجواد ایروانی aliparsay@yahoo.com 10031947532846003442 10031947532846003442 No University of Tehran