fa تحلیل چندسطحی از عوامل موثر بر فقر در ایران اقتصاد Economics پژوهشی اصیل - نظری Original Research - Theoric این مطالعه با هدف بررسی عوامل موثر بر فقر که یکی از مشکلات اقتصادی اجتماعی قابل توجه در ایران است، انجام شده است. برای غلبه بر محدودیت های مطالعات پیشین، در این مطالعه از مدل چندسطحی استفاده گردید تا به طور همزمان امکان تجزیه و تحلیل در سطح فردی (ویژگی‌های شخصیتی) و کلان (ویژگی‌های اقتصادی و نهادی) فراهم آید. جهت بررسی عوامل فردی و نهادی که ممکن است وضعیت فقر در یک خانواده را تحت تأثیر قرار دهند از داده‌های بودجه خانوار استانی مرکز آمار ایران و همچنین حساب‌های ملی منطقه‌ای در سال ۱۳۹۳ استفاده گردید. با مقایسه اثرات فردی و نهادی در فرایند تجزیه و تحلیل، مدل می‌تواند به طور تجربی روشن کند که کدام یک از دو سطح، تأثیرپذیری بیشتری بر احتمال فقر در خانواده‌های فقیر را بر عهده دارد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که هیچکدام از متغیرهای سطح نهادی و کلان بر احتمال وقوع یا برون‌رفت از فقر تأثیرگذار نبوده و در عین حال اکثر متغیرهای سطح فردی، از جمله تعداد اعضای خانوار، وضعیت اشتغال، سن و میزان تحصیلات سرپرست خانوار رابطه قوی و معناداری با احتمال وقوع فقر در خانوار دارند. This study aims at investigating the factors effective on poverty as one of the notable socioeconomic problems in Iran. To overcome the limitations of the prior research, the present study makes use of a multilevel model so as to simultaneously analyze the individual-level (personal characteristics) and macro-level (economic and institutional characteristics) factors. The provincial household budget data are obtained from Statistical Center of Iran and regional-national accounts of 2014 are used to explore the individual and institutional factors that might influence the poverty status of a family. Comparing the individual and institutional effects within the analytical process revealed that the model can empirically make it clear which of the two levels has the highest effects on poverty likelihoods in poor families. The study results indicate that none of the institutional and macro-level variables affects the poverty occurrence or eradication likelihoods and, in the meantime, the majority of the individual level variables, including the number of family members, employment status, age and education level of the family head are found strongly and significantly associated with poverty occurrence likelihood in a household. عوامل تعیین کننده فقر, مدل چند سطحی, عوامل سطح فردی, عوامل سطح کلان, عوامل سطح نهادی Determinants of Poverty, Multilevel Model, Individual Level Factors, Macro-Level Factors, Institutional Level Factors 81 106 http://jme.mbri.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-272-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Asghar Salem علی اصغر سالم salem207@yahoo.com 10031947532846002688 10031947532846002688 Yes Allameh Tabataba'i University دانشگاه علامه طباطبایی Neda Bayat ندا بیات nedabbayat@gmail.com 10031947532846002689 10031947532846002689 No Qazvin Islamic Azad University دانشگاه آزاد قزوین