en اقتصاد کلان سیاسی حمایت تجاری: یک مطالعه برای کشورهای در حال توسعه منتخب اقتصاد Economics پژوهشی اصیل - كاربردی Original Research - Empirical <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="AR-SA" style="font-size:14.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">با وجود مزایای شناخته‌شده تجارت آزاد، در سال‌های اخیر گرایش قابل‌توجهی به سوی سیاست‌های حمایتی، به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه با درآمد سرانه پایین، مشاهده شده است. درک چگونگی شکل‌گیری این سیاست‌های حمایتی می‌تواند دلایل اساسی پشت محدودیت‌های تجاری را آشکار سازد. هدف اصلی این مطالعه، آزمون این فرضیه است که مؤلفه‌های اقتصاد سیاسی ـ به‌ویژه شاخص‌های اقتصاد کلان ـ نقش معناداری در شکل‌گیری و هدایت سیاست‌های حمایت تجاری ایفا می‌کنند. برای بررسی این فرضیه، از داده‌های تابلویی مربوط به ۱۸ کشور در حال توسعه با درآمد متوسط به پایین طی دوره ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۲ استفاده شده و از سیستم معادلات همزمان با روش دو مرحله‌ای حداقل مربعات(</span></span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt">2SLS</span><span lang="AR-SA" style="font-size:14.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">)</span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:14.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">برای شناسایی عوامل مؤثر بر حمایت تجاری بهره گرفته شده است. یافته‌های تجربی نشان می‌دهند که تورم یکی از محرک‌های اصلی سیاست‌های حمایتی در این کشورهاست که خود عمدتاً متاثر از افزایش نرخ ارز و رشد نقدینگی می باشد. در مقابل، رشد اقتصادی بالا، نفوذ واردات و اثربخشی دولت با کاهش حمایت تجاری و افزایش گرایش به آزادسازی تجاری همراه هستند.</span></span><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt"></span></span></span></span></span><br> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:14.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نکته جالب توجه اینکه، نابرابری درآمدی تأثیر آماری معناداری بر حمایت تجاری ندارد؛ که این موضوع نشان‌دهنده ضعف نهادهای مصرف‌کننده و نمایندگی منافع عمومی در بسیاری از کشورهای در حال توسعه است. به طور کلی، نتایج تأکید می‌کنند که حمایت تجاری یک متغیر سیاستی برون‌زا نیست، بلکه پاسخی درون‌زا به تعامل پیچیده عوامل اقتصاد کلان (رشد، تورم، بیکاری)، ویژگی‌های ساختاری اقتصاد، و ضعف‌های نهادی ـ به‌ویژه در حوزه حکمرانی و بخش مالی ـ محسوب می‌شود.</span></span></span> <span style="font-size:14px;"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Despite the well-documented benefits of free trade, there has been a notable resurgence of protectionist policies, particularly in developing countries with low per capita incomes. Understanding how these protective measures are formed offers critical insights into the underlying motivations behind trade restrictions. The primary aim of this study is to test the hypothesis that components of the political economy&mdash;particularly macroeconomic indicators&mdash;play a significant role in shaping and driving trade protection policies. To evaluate this hypothesis, the study employs panel data from 18 lower-middle-income developing countries over the period 2002 to 2022. A system of simultaneous equations, estimated via Two-Stage Least Squares (2SLS), is used to identify the key determinants of trade protection. The empirical findings highlight inflation as a principal driver of protectionism in low-income contexts, largely triggered by currency depreciation and monetary expansion. In contrast, higher economic growth, greater import penetration, and improved government effectiveness are associated with lower levels of trade protection and increased support for liberalization.</span><br> <span style="line-height:115%"><span calibri="" style="font-family:">Interestingly, income inequality does not appear to exert a statistically significant influence on protectionist outcomes, suggesting the limited role of consumer advocacy and institutional representation in many developing countries. Overall, the results affirm that trade protection is not an exogenous policy instrument. Rather, it emerges as an endogenous response to the complex interaction of macroeconomic dynamics (including growth, inflation, and unemployment), structural features of the economy, and institutional shortcomings&mdash;particularly in the realms of governance and financial development.</span></span></span> حمایت تجاری, اقتصاد کلان سیاسی, متغیرهای پولی, کشورهای با درآمد پایین, سیستم معادلات همزمان. Trade Protection, Political Macroeconomics, Monetary Variables, Low-income Countries, System of Simultaneous Equations 233 249 http://jme.mbri.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-142-3&slc_lang=en&sid=1 Saeed Rasekhi سعید راسخی srasekhi@umz.ac.ir 10031947532846007111 10031947532846007111 Yes University of Mazandaran استاد دانشگاه مازندران