en تحلیل اثر متغیرهای کلان اقتصادی بر بازده سهام و توسعه صنعت گردشگری در کشورهای منتخب اقتصاد Economics پژوهشی اصیل - كاربردی Original Research - Empirical <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span b="" lang="AR-SA" lotus="" style="font-family:">صنعت گردشگری به‌عنوان یکی از پیشران‌های مهم رشد اقتصادی، نقش قابل‌توجهی در بهبود عملکرد بازارهای مالی و ارتقای بازدهی بخش‌های مرتبط با آن ایفا می‌کند که در بسیاری از مطالعات نیز مورد توجه قرار گرفته است. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر عوامل کلان اقتصادی بر بازده سهام صنعت گردشگری در پنج کشور منتخب فرانسه، اسپانیا، ترکیه، مالزی و ایران طی سال‌های </span><span b="" lang="FA" lotus="" style="font-family:">۱۹۹۹</span><span b="" lang="AR-SA" lotus="" style="font-family:"> تا </span><span b="" lang="FA" lotus="" style="font-family:">۲۰۲۳</span><span b="" lang="AR-SA" lotus="" style="font-family:">، با استفاده از داده‌های پانلی و رویکرد گشتاورهای تعمیم‌یافته</span><span dir="LTR"> (GMM) </span><span b="" lang="AR-SA" lotus="" style="font-family:">که امکان بررسی اثرات پویا و کنترل اثرات کشوری را فراهم می‌کند، اجرا گردید. یافته‌ها نشان داد که رشد اقتصادی و ارزش افزوده بخش خدمات تأثیر مثبت و معناداری بر بازده سهام صنعت گردشگری دارند، در حالی که نوسانات نرخ ارز، تورم و نرخ بهره به‌طور قابل توجهی بازده سهام در برخی کشورها نظیر ایران و ترکیه که اقتصادهای بی‌ثبات‌تری دارند را کاهش می‌دهند. همچنین، تأثیرات شوک‌های بیرونی مانند پاندمی کووید-</span><span b="" lang="FA" lotus="" style="font-family:">۱۹</span><span b="" lang="AR-SA" lotus="" style="font-family:"> و تحریم‌های اقتصادی ایران به‌صورت معنادار و منفی بر بازده سهام این صنعت مشاهده شده است. شاخص حکمرانی نیز به‌عنوان یک متغیر نهادی کلیدی، نقش مؤثری در تقویت بازده سهام صنعت گردشگری ایفا نموده و می‌تواند اثرات منفی عوامل اقتصادی و شوک‌های بیرونی را تعدیل نماید. تحلیل تطبیقی بین کشورهای منتخب بیانگر تفاوت‌های ساختاری در شدت و جهت تأثیرگذاری عوامل کلان اقتصادی و نهادی است که اهمیت شرایط اقتصادی، کیفیت حکمرانی و مدیریت بحران‌ها را در هر کشور نشان می‌دهد. بر اساس این نتایج، تقویت سیاست‌های اقتصادی پایدار، بهبود شاخص‌های حکمرانی و مدیریت ریسک‌های بیرونی به‌عنوان راهکارهای کلیدی برای افزایش بازده صنعت گردشگری و توسعه بازارهای مالی مرتبط توصیه می‌شود</span><span dir="LTR">.</span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14pt"><span style="line-height:107%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The tourism industry, as one of the important drivers of economic growth, plays a significant role in improving the performance of financial markets and enhancing the efficiency of related sectors, which has been considered in many studies. This study aimed to analyze the impact of macroeconomic factors on the stock returns of the tourism industry in five selected countries: France, Spain, Turkey, Malaysia, and Iran, during the years 1999 to 2023, using panel data and the generalized moments (GMM) approach, which allows for the examination of dynamic effects and control for country effects. The findings showed that economic growth and the added value of the service sector have a positive and significant impact on the stock returns of the tourism industry, while exchange rate fluctuations, inflation, and interest rates significantly reduce stock returns in some countries such as Iran and Turkey, which have more unstable economies. Also, the effects of external shocks such as the Covid-19 pandemic and economic sanctions on Iran have been observed to be significant and negative on the stock returns of this industry. Governance index, as a key institutional variable, also plays an effective role in strengthening the stock returns of the tourism industry and can moderate the negative effects of economic factors and external shocks. Comparative analysis between selected countries reveals structural differences in the intensity and direction of the impact of macroeconomic and institutional factors, which shows the importance of economic conditions, quality of governance and crisis management in each country. Based on these results, strengthening sustainable economic policies, improving governance indicators and managing external risks are recommended as key strategies to increase the efficiency of the tourism industry and develop related financial markets.</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span></span></span></span></div> گردشگری, بازده سهام, تحلیل GMM, عوامل کلان اقتصادی, کشورهای منتخب Tourism, Stock Returns, GMM Analysis, Macroeconomic Factors, Selected Countries 215 231 http://jme.mbri.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-675-1&slc_lang=en&sid=1 Mehdi Tahaghoghi Aliae مهدی تحققی علیایی m_tahaghoghi@yahoo.com 10031947532846007108 10031947532846007108 No Faculty Member Mohammad Reza Ranjbar Fallah محمدرضا رنجبر فلاح dr.fallah@mbri.ac.ir 10031947532846007109 10031947532846007109 Yes Faculty Member عضو هیأت علمی Seyed Saeid Hashemi سید سعید هاشمی hashemi@usc.ac.ir 10031947532846007110 10031947532846007110 No Faculty Member عضو هیأت علمی