en تاثیر ریسک تمرکز اعتباری تسهیلات کلان بر نرخ نکول: بررسی تجربی از بانک‌های حاضر در بورس اوراق‌بهادار تهران اقتصاد پولی Monetary Economics پژوهشی اصیل - گزارش موردی Original Research - Case Study <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:90%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">تسهیلات اعطایی بر اساس ارزش و اندازه، مطابق با مقررات بانکی، به دو تسهیلات کلان و غیرکلان قابل تقسیم‌بندی است. با توجه به سهم تسهیلات کلان از کل تسهیلات کشور، مواجهه با تعداد اندکی از وام‌گیرندگان که غالبا شرکت‌های بزرگ اقتصادی هستند و در نهایت اثرگذاری مستقیم و غیرمستقیم آن بر شبکه بانکی و اقتصاد، مقاله حاضر به ریسک تمرکز اعتباری در این گروه از تسهیلات‌گیرندگان پرداخته است. </span><span dir="LTR" style="font-family:"Times New Roman Bold",serif"></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:90%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">با استفاده از شاخص هرفیندال- هریشمن، میزان تمرکز نام در تخصیص تسهیلات کلان میان ذینفعان‌واحد اندازه‌گیری شده و تاثیر آن بر نرخ نکول این دسته از تسهیلات در قالب مدل گشتاورهای تعمیم‌یافته برای 15 بانک حاضر در بورس اوراق‌بهادار در دوره‌های زمانی 1401 تا 1403 برآورد شده است. همچنین سهم تسهیلات کلان از کل تسهیلات اعطایی بانک (به عنوان شاخص دیگری از تمرکز) در کنار نسبت تسهیلات به سپرده و نسبت کفایت سرمایه به عنوان متغیرهای کنترل وارد مدل گردید.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:90%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">نتایج مدل حاکی از چسبندگی و اثرگذاری معنادار نرخ نکول دوره قبل تسهیلات کلان است. مشاهده شده است تمرکز نام در تخصیص تسهیلات کلان، بر نرخ نکول این دسته از تسهیلات اثر منفی داشته است. با این وجود سهم تسهیلات کلان از کل تسهیلات به عنوان شاخص دیگری از تمرکز، اثر معناداری بر نرخ نکول این دسته از تسهیلات نداشته است. همچنین نسبت تسهیلات به سپرده که شاخصی از عملکرد مدیریت منابع و نقدینگی بانک می‌باشد، دارای اثر معنادار کاهشی بوده و با بهبود نسبت کفایت سرمایه نیز نرخ نکول تسهیلات کلان کاهش معناداری داشته است.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:90%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Bank facilities can be categorized into large-scale and non-large-scale facilities based on their value and in compliance with banking regulations. Given the significant share of large-scale facilities in the country&#39;s total credit portfolio, the exposure to a limited number of borrowers</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%">&mdash;</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">primarily major corporations</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%">&mdash;</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">and their subsequent direct and indirect effects on the banking system and the economy, this paper investigates the credit concentration risk associated with large-scale facilities.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:90%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Using the Herfindahl-Hirschman Index (HHI), the degree of name concentration in the allocation of large-scale facilities among beneficiaries was measured, and its impact on the default rate of these facilities was estimated using a Generalized Method of Moments (GMM) model for 15 banks listed on the Tehran Stock Exchange during the period 2022</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%">&ndash;</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">2024. Additionally, the share of large-scale facilities in the total loans granted by each bank (as another concentration measure) was included in the model, along with the loans-to-deposits ratio and the capital adequacy ratio as control variables.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:90%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The model results indicate stickiness and a statistically significant impact of the lagged default rate of large-scale facilities. It was observed that name concentration in the allocation of large-scale facilities has a negative effect on the default rate of these facilities. However, the share of large-scale facilities in total loans</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%">&mdash;</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">as an alternative concentration measure</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%">&mdash;</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">did not exhibit a statistically significant effect on their default rate. Furthermore, the loans-to-deposits ratio, which serves as an indicator of banks</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%">&rsquo;</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> liquidity and resource management performance, had a significant negative effect. Additionally, an improvement in the capital adequacy ratio led to a statistically significant reduction in the default rate of large-scale facilities.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; مدیریت ریسک, تسهیلات کلان, ریسک اعتباری, ریسک تمرکز نام اعتباری, نرخ نکول تسهیلات Risk management, Large corporate loans, Credit risk, Name concentration risk, Loan default rate 501 525 http://jme.mbri.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-688-1&slc_lang=en&sid=1 mahdieh akbari roshan مهدیه اکبری روشن mahdihe.akbary@yahoo.com 10031947532846007225 10031947532846007225 Yes ali molababaean bishe علی ملاباباییان بیشه Alibabaian.66@gmail.com 10031947532846007226 10031947532846007226 No ramin mojab رامین مجاب rmojab63@gmail.com 10031947532846007227 10031947532846007227 No