fa صلاحیت‌سنجی بانک مرکزی در حوزه انتشار اوراق‌بهادار در پرتو قانون بانک مرکزی اقتصاد Economics پژوهشی اصیل - نظری Original Research - Theoric سابقه بانک مرکزی در انتشار اوراق‌بهادار به‌ویژه اوراق مشارکت، از دهه ۷۰ و با تصویب قوانین برنامه‌های توسعه آغاز شد. مطابق با ماده 4 قانون نحوه انتشار اوراق مشارکت بانک مرکزی به‌نوعی متولی مجوز انتشار اوراق مشارکت بود که متعاقباً با تصویب قانون بازار اوراق‌بهادار، صلاحیت صدور مجوز اوراق مشارکت به سازمان بورس و اوراق‌بهادار واگذار شد. لیکن ماده ۲۷ این قانون، اوراق مشارکت بانک مرکزی را از ثبت نزد سازمان بورس معاف دانست. ضمن این که ماده ۹۱ قانون برنامه سوم توسعه، نخستین مجوز قانونی برای انتشار اوراق مشارکت بانک مرکزی به‌منظور مدیریت نقدینگی را صادر کرده بود. مسئله اصلی پژوهش حاضر، ابهام در صلاحیت کنونی بانک مرکزی در انتشار اوراق‌بهادار پس از تصویب قانون جدید بانک مرکزی است؛ جزء سه بند &laquo;ب&raquo; ماده ۴ این قانون، اختیار &laquo;طراحی و انتشار انواع اوراق مالی&raquo; را به بانک مرکزی اعطا کرده، اما تعارض این اختیار با الزامات قانون بازار اوراق‌بهادار چالش‌های حقوقی ایجاد کرده است. بر اساس پژوهش‌های صورت‌گرفته با منابع کتابخانه‌ای و به‌روش توصیفی-تحلیلی، یافته‌ها نشان‌می‌دهد بانک مرکزی تنها در انتشار اوراق مشارکت از ثبت نزد سازمان بورس معاف است و انتشار سایر اوراق‌بهادار، مستلزم رعایت فرآیندهای مندرج در قانون بازار اوراق‌بهادار است.<br> &nbsp; The history of the Central Bank in issuing securities, particularly participation bonds, dates back to the 1990s, following the approval of development program laws. According to Article 4 of the Law on the Procedure for Issuing participation Bonds, the Central Bank initially acted as the authority responsible for granting licenses to issue such bonds. However, with the enactment of the Securities Market Law, this authority was transferred to the Securities and Exchange Organization. Nevertheless, Article 27 of this law exempted the Central Bank&rsquo;s participation bonds from registration with the Securities and Exchange Organization. Additionally, Article 91 of the Third Development Plan Law provided the first legal basis for the Central Bank to issue participation bonds for liquidity management purposes. The main issue in this research is the ambiguity surrounding the current legal jurisdiction of the Central Bank regarding the issuance of securities after the approval of the new Central Bank Act. Part Three, Clause &quot;B&quot; of Article 4 of this law grants the Central Bank the authority to &quot;design and issue various types of financial securities.&quot; However, this authority has raised legal challenges due to its conflict with the requirements of the Securities Market Law. Based on a descriptive-analytical method and library-based research, the findings indicate that the Central Bank is exempt from registration with the Securities and Exchange Organization only in the case of issuing participation bonds and issuing other types of securities must comply with the procedures outlined in the Securities Market Law. انتشار اوراق, اوراق‌بهادار, اوراق مشارکت, بانک مرکزی, سازمان بورس, صلاحیت قانونی Issuance of bonds, securities, partnership bonds, central bank, stock exchange organization, legal jurisdiction 431 451 http://jme.mbri.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-698-1&slc_lang=fa&sid=1 Amir Hossein RezaFar amirrezafara@ut.ac.ir 10031947532846007801 10031947532846007801 Yes Master of Science in Financial Law, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran, Iran Milad Naqshi milad.naghshi@ut.ac.ir 10031947532846007802 10031947532846007802 No Master of Science in Financial Law, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran, Iran Mahmoud Bagheri mahbagheri@ut.ac.ir 10031947532846007803 10031947532846007803 No Associate Professor, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran, Iran